نمونه‌هایی از بومی‌سازی اسامی خاص در متن کتیبۀ بیستون

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه علامه طباطبایی

2 کارشناس ارشد فرهنگ و زبان‌های باستانی

چکیده

بومی‌سازی یکی از شیوه‌های ترجمه است که نظریه­پردازانی چون ونوتی، برای توصیف روش‌های مشترک در ترجمه، در فرهنگ انگلیسی ـ آمریکایی ابداع کرده­اند. بدین‌صورت که مترجم یک روش روان و شفاف اقتباس می‌کند تا از خارجی‌بودن متن خارجی برای خوانندگان زبان مقصد بکاهد. مقصود از بومی‌سازی در تحقیق حاضر، بررسی فرآیندهای واجی و تا حدی واژشناسی (صرف) اسامی خاص، در زبان عیلامی، اکّدی و یونانی است. البته به سبب آشنایی ذهنی خوانندة امروز، تاحدی فارسی نو را هم بررسی می­کنیم. اسامی خاص درون کتیبه به عنوان داده یا مصداق­های اصلی تحت فرآیندهای بومی­سازی قرار گرفته و در هریک از زبان­های مذکور بررسی شده­اند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که نظام واجی هر زبانی خاص خودش است و این فرآیند از زبانی به زبان دیگر فرق می­کند. ممکن است زبانی فاقد واجی باشد، درنتیجه نزدیک­ترین واج را به‌جای واج مورد نظر به کار می­برد

کلیدواژه‌ها


امیرخسروی، ا. 1388. «پژوهشی بر نام‌های باستانی». فصلنامة جمعیت، (67 و 68): 19-55.

باقری، م. 1386. تاریخ زبان فارسی، تهران: ‌ابن‌سینا.

باطنی، م. ر. 1374. مسائلزبان‌شناسی نوین، تهران: آگاه.

کخ، م. 1376. از زبان داریوش، ترجمة پرویز رجبی. تهران: دانشگاه تهران.

لوکوک، پ. 1386. کتیبه‌های هخامنشی، ترجمۀ نازیلا خلخالی. تهران: فرزان روز.

Buck, c .1910 . Introduction to the study of the Greek dialects. university of chicago.

Edwin lee . 1917. Historical grammar of the Ancient Persian language, American book company.

Gray, L.H (1899. Certain parallel Developments on pāli and New Persian phonology. Journal of the American oriental Society .vol.20, pp.229-243.

Gelb, I.J .1961. old Akkadian writing And Grammar. The university of Chicago press, Chicago, Illinois.

Kent, R.G. 1953. Old Persian, New Haven, American oriental society.

Khaikjan, M .1998. The elamite language. Roma.

Lecoq, p. 1997. Les inscriptions de la perse Achemenide. Gallimard.

Schmitt, R. 1997. Thyodnnamenbei den Achaimeniden. beitrage, zur Namenforschung, Neue Folge, pp, 422-425.

Souter, A. 1917. Pocket lexican to the Greek New Testament, Oxford at the clarendon press.

Stolper, M.  2004.  Encyclopedia of the words ancient language. Cambridge.

Stonecipher, A. 1918. Graeco-persian names, American book company.

Tavernier, J.  2007.  Iranica in the Achaemenid period, Leuven-paris-Dudley, Ma, orientalia Lovaniensia Analecta.

Venuti, L. 1995. The translator's invisibility: As history of translation. Routledge.

Yang, w. (2010), "brief study on domestication and foreignization in translation", Journal of language Teaching and research, vol 1. No. 1. pp. 77-80.

Zachario, ph. (2011), Reading & pronouncing bibilical Greek, Historical evidence of Authentic sounds, Greek Language & Linguistics.