ارگتیو و مطابقۀ فعلی در جوشقانی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه زبانشناسی، دانشکده زبانهای خارجی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.22124/plid.2024.25739.1654

چکیده

جوشقانی یکی از زبانهای مرکزی ایران است که در شهر جوشقان در شمال اصفهان صحبت می‌شود. این زبان ساخت ارگتیو را به صورت مطابقۀ فعلی دارد. در این ساخت فعل جمله شناسه‌ای می‌گیرد که از جهت شخص، شمار و جنس با مفعول جمله مطابقت می‌کند. هدف این مقاله بررسی چگونگی مطابقه در ساخت ارگتیو در جوشقانی است، و نگاهی دارد به موضوع گسسته بودن ارگتیو در این زبان. یافته‌های این مقاله نشان می‌دهد فعل در ساخت ارگتیو از نظر جنس با مفعولی که به صورت اسم یا ضمیر شخصی/اشاره در جمله آمده است، مطابقت می‌کند. از جهت شخص و شمار با مفعولی که به صورت ضمیر آزاد یا پیوسته در جمله آمده است مطابقه می‌کند. اما فعل می‌تواند مفعولی را که مرجع مشخصی در جمله ندارد، نیز نشانه‌گذاری کند. ارگتیو در جوشقانی از این جهت گسسته است که علاوه بر اینکه ارگتیو حالت‌نمایی نیست، به صورت مطابقۀ فعلی نیز تنها در جمله‌هایی به کار می‌رود که فعل آنها بر پایۀ ستاک گذشته ساخته شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Ergative and verb agreement in Jowsheqani

نویسنده [English]

  • Esfandiar Taheri
Assistant professor at Department of Linguistics, Faculty of foreign languages, the University of Isfahan. Iran
چکیده [English]

Jowsheqani is a central Iranian language, spoken in the city of Jowsheqan in northern Isfahan. Jowsheqani is ergative with respect to verb agreement since the past transitive verb agrees with an object in person, number, and gender. The purpose of this article is to investigate how past transitive verbs agree with object in ergative construction, and how the split ergative is conditioned. The findings of this article show that the past transitive verb in the ergative construction agrees with an object in gender when object occurs as a noun or pronoun. With respect to person and number, it agrees with the object that occurs as an independent or enclitic pronoun. But the past verb can also mark an object that has no reference in the sentence. Jowshaqani generally exhibits what is known as split ergativity, since the ergative construction is found only in clauses using tenses based on the past stem of the verb.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ergative
  • verb agreement
  • Jowshaqani
  • Iranian languages