گروه فعلی زبان گیلکی براساس فرضیۀ فاعل در درون گروه فعلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه گیلان

2 استادیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه گیلان

چکیده

پژوهش حاضر به طرح شواهد در حمایت از فرضیۀ فاعل در درون گروه فعلی زبان گیلکی در چارچوب برنامة کمینه­گرا می­پردازد. داده­های این پژوهش کیفی است و از شمّ زبانی نگارندگان و متون گفتاری و نوشتاری جمع­آوری شده­اند. گرچه گونۀ توصیف و تحلیل شده‌ در مرکز و غرب استان گیلان رایج است اما به نظر می‌رسد نتایج این پژوهش به سایر گونه­های گیلکی نیز تعمیم­پذیر باشد. در این مقاله با طرح شواهدی مانند سور شناور،محدودیت ساخت همپایه، اصطلاح­پاره­ها و ارتقا، به تعیین جایگاه موضوع بیرونی (فاعل) پرداختیم و نشان دادیم که داده­های زبانی گیلکی، فرضیۀ فاعل در درون گروه فعلی را تأیید می­کند. تمام شواهد مؤید آن است که در زبان گیلکی، فاعل در جایگاه مشخصگر گروه فعلی اشتقاق­درپایه می­یابد، و سپس برای ارضای اصل فرافکنی گسترده از جایگاه مشخصگر گروه فعلی (Spec VP) به جایگاه مشخصگر گروه تصریفی (Spec IP) حرکت می­کند. به بیانی دیگر، داده­ها نشان می­دهند که فاعل به همراه سایر موضوع­های فعل در درون گروه فعلی تولید می­شود و موضوع بیرونیِ واقع در جایگاه مشخصگر گروه تصریفی، یک فاعل اشتقاقی است.

کلیدواژه‌ها


پاینده لنگرودی، م. 1366. فرهنگ گیل و دیلم، تهران: امیرکبیر.
پورریاحی، م. 1350. بررسی دستور گویش گیلکی رشت. رسالۀ دکتری رشتۀ زبان­شناسی همگانی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران.
دبیرمقدم، م. 1383. زبان­شناسی نظری، پیدایش و تکوین دستور زایشی، تهران: سمت.
درزی، ع، دانای طوسی، م. ۱۳۸۳. «ساخت غیرشخصی در گویش گیلکی شهرستان لاهیجان»، گویش­شناسی، (۲): ۱۷ -۳۶.
رستمی سماک، م و دیگران. 1395. «ساخت غیرشخصی در گیلکی شهرستان لنگرود». جستارهای زبانی، ۷(6): ۱۱۹-۱۴۲.
ستوده، م. 1332. فرهنگ گیلکی، تهران: نشریۀ ایران­شناسی.
سرتیپ­پور، ج. ۱۳۶۹. ویژگی­های دستوری و فرهنگ واژه­های گیلکی، رشت: گیلکان.
سمیعی گیلانی، ا. 1381. «پیشوندهای فعلی در گویش گیلکی و راه­های بازشناسی آنها»، در مجموعه مقالات نخستین هم­اندیشی گویش­شناسی ایران.
شعبانی، م. 1390. خلاء نحوی در زبان فارسی: رویکرد کمینه­گرا، رسالۀ دکتری رشتۀ زبان­شناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.
شکری، گ. 1380. «بررسی برخی تغییرات در افعال مرکب و اسنادی گویش گیلکی». فرهنگ، (37/38): 159-168.
طباطبایی، م. 1366. «سخن گیله­مرد: بحثی دربارۀ فرهنگ­های گیلکی». کیهان فرهنگی، 4(11): 42- 43.
مرعشی، ا. 1363. واژه­نامۀ گویش گیلکی به انضمام اصطلاحات و ضرب­المثل­های گیلکی، رشت: طاعتی.
واحدی لنگرودی، م.م. ۱۳۸۲. «ترتیب کلمات اصلی در جملات ساده و جفت­های همبستگی در گویش لنگرودی»، گویش­شناسی، (13): 151-175.
Adger, D. 2004. “Core syntax: A minimalist approach” (Vol. 20). Oxford: Oxford University Press.
Burton, S., & Grimshaw, J. 1992. “Coordination and VP-internal subjects”. Linguistic Inquiry, 305-313.
Guilfoyle, E., Hung, H., & Travis, L. 1992. “Spec of IP and Spec of VP: Two subjects in Austronesian languages”. Natural Language & Linguistic Theory10(3), 375-414.
Haegeman, L. 1994.  Introduction to government and binding theory. Wiley-Blackwell.
Hornstein, N., Nunes, J., & Grohmann, K. K. 2005.  Understanding minimalism. Cambridge University Press.
Koizumi, M. 1995. Phrase Structure in Minimalist Syntax. Unpublished Ph.D. dissertation, MIT.
Koizumi, M., & Tamaoka, K. 2010. Psycholinguistic evidence for the VP-internal subject position in Japanese. Linguistic inquiry, 41(4), 663-680.
Koopman, H., & Sportiche, D. 1991. “The position of subjects”. Lingua85(2-3), 211-258.
McCloskey, J. 1997. “Subjecthood and subject positions”. In Elements of grammar (pp. 197-235). Springer, Dordrecht.
Radford, A. 2009. English sentence structureCambridge: CUP.
Ross, J. R. 1967. Constraints on Variables in Syntax, unpublished Doctoral dissertation.
Sportiche, D. 1988. “A theory of floating quantifiers and its corollaries for constituent structure”. Linguistic inquiry19(3), 425-449.
Taleghani, A. H. 2008. “Modality, aspect and negation in Persian” (Vol. 128). John Benjamins Publishing.
Woolford, E. 1991. “VP-internal subjects in VSO and nonconfigurational languages”. Linguistic Inquiry22(3), 503-540.