فعل در گویش کلاسوری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تبریز

چکیده

دستگاه فعل در گویش کلاسوری مختصات و ویژگی­هایی دارد که آن را در تقابل با زبان فارسی و دیگر گویش­های جنوب غربی ایران قرار می­دهد. حتی در مواردی آن را از برخی از گویش­های هم‌خانوادۀ خود، نظیر هرزنی، تالشی، تاکستانی، چالی، اشتهاردی، سگزاری، خیارجی و ... که گروه زبان­های شمال غربی ایران را تشکیل می­دهند و احتمالاً جملگی از آذری باستان منشعب شده­اند، متمایز می­کند. برخی از این ویژگی­ها که در بررسی­های زبانی اهمیتی خاص دارند عبارت­اند از: زوال تدریجی مادۀ مضارع و بنای اغلب صیغه­های مشتق از آن از مادۀ ماضی؛ ساخت مضارع اخباری و ماضی استمراری از مصدر؛ همسانی کامل صیغه­های ماضی مطلق و ماضی نقلی لازم و تمایز این دو فعل از جایگاه تکیه؛ کاربرد صفت فاعلی به عنوان مادۀ آینده و دیگر مختصات و ویژگی­هایی که در مقالۀ حاضر به تفصیل به آنها خواهیم پرداخت.

کلیدواژه‌ها


ابوالقاسمی، م. 1373. ماده­های فعل­های فارسی دری، تهران: ققنوس.

ــــــــــــــ . 1375. دستور تاریخی زبان فارسی، تهران: سمت.

اصغری، ا. 2008.  گویش تاتی کلاسور، پایان­نامۀ دکتری، رشتۀ ایران­شناسی، دانشگاه ایروان، ایروان.

مرتضوی، م. 1341. «فعل در زبان هرزنی»، نشریۀ دانشکدۀ ادبیات تبریز، س14، (4): 453-488.

ــــــــــــــ . 1342. «فعل در زبان هرزنی»، نشریۀ دانشکدۀ ادبیات تبریز، س15، (1): 61-96.

یارشاطر، ا. 1354. «آذری»، دانشنامۀ ایران و اسلام، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.

Gershevitch, I. 1954. A Grammar of Manichean Sogdian: Oxford.

Henning, W.B. 1954. »The Ancient Language of Azerbaijan«, Transactions of the Philological Society: 157-177.

Hübschmann, H. 1897. Armenische Grammatik: Leipzig.

Yar-Shater, E. 1969. A Grammar of Southern Tati Dialects, Mouton: Paris.

___________ . 1988. »Azerbaijan, vii.  The Iranian Language of Azerbaijan«, in Encyclopædia Iranica, Vol. 3, ed. by E. Yarshater, London and New York.